يكشنبه 3 شهريور 1398   15:29:54
دانشکده بهداشت
.
تعداد بازديد اين صفحه: 100656

دیدگاهها

1398/1/26 دوشنبه
متن گفتگو دکتر عباس استاد تقی زاده مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایا و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با رادیو اقتصاد در (خصوص راهکار های موفقیت در مدیریت بحران)

 متن مصاحبه دکتر عباس استاد  تقی زاده مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایا  و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با رادیو اقتصاد در (خصوص راهکار های موفقیت در مدیریت بحران)

 

دکتر استاد تقی زاده گفت: مهمترین عامل در بالا رفتن تاب آوری جامعه، شایستگی مدیران جامعه است.

به نظر شما چه عواملی در موفقیت مدیریت بحران موثر است؟

یکی از موارد مهمی که باید ابتدا بیان کنم بحث تغییر رویکرد مدیریت خطر بلایا در دنیاست، تقریبا 10 الی 15 سال است که رویکرد تاب آوری  در برابر بلایا مورد استفاده قرار گرفته است . در گذشته صرفا بحث پاسخ در مدیریت بحران مطرح بود ومنتظر وقوع یک حادثه بودند و پس از آن سعی میکردند با جمع آوری منابع و امکانات، پاسخ مناسبی را رقم بزنند اما این رویه جوابگوی وضعیت پیش آمده نبود.

 حوادث ابعادی داشت که مربوط به قبل از حادثه بود به همین جهت بعد از مدتی  رویکرد آمادگی  در حوادث و بلایا مورد توجه قرار گرفت و این رویکرد هم مشکلات  ونواقصی را داشت و نتوانست نیازهای مورد نظر را پاسخ دهد.  و بعد چند سال بحث رویکرد پیشگیری  در حوادث و بلایا مطرح شد و در نهایت اندیشمندان این حوزه دریافتند که رویکرد تاب آوری می تواند نسبت به دیگر رویکردها موفق تر باشد.

رویکرد تاب آوری بیان میکند  که چگونه  جامعه می تواند در برابر حوادث آسیب زا مقاومت کند و آسیبی مخرب رخ ندهد و اگر ایجاد شد، جامعه چگونه بتواند عملکردهای اساسی و پایه ای خودشان را حفظ کند و نهایتا هر چه سریعتر با هزینه های کمتر به وضعیت بهتری از وضعیت قبل برسد. ازاهمیت و توجه این رویکرد باید بیان کنم که  دربیانیه گام دوم انقلاب به این رویکرد توجه شده است و البته مقام معظم رهبری همیشه به نحوی براین رویکرد تاکید داشتند ازجمله مباحث اقتصاد مقاومتی ،نگاه مثبت به ظرفیتها، توجه به ظرفیت های مردمی و همه ویژگی ها و مشخصاتی که ما تحت عنوان تاب آوری می شناسیم . همچنین دربیابات ایشان کاملا مشهود است که ما برای مدیریت حوادث راهی جز تاب آوری نداریم.

با رویکرد تاب آوری چگونه می توان بحران را مدیریت نمود؟

با نگاه تاب آوری در درجه اول باید توجه کنیم که کدام عوامل باعث بالا رفتن تاب آوری یک جامعه یا یک سازمان می شود. پژوهش ها نشان میدهد  مهمترین عامل در بالا رفتن تاب آوری جامعه، شایستگی مدیران جامعه است  منظور از شایستگی این است که مدیران دانش، تجربه و دقت لازم را به مباحث مدیریت بحران دارند یا نه و اینکه  برنامه هایی برای پیشگیری، آمادگی و مدیریت منابع و دسترسی به تجهیزات و امکانات وجود داشته باشد.

 این عوامل بیان شده به عنوان عوامل نهادی یا حاکمیتی و یا نهادی در تاب آوری مطرح می شود و تقریبا یک سوم موفقیت یک سازمان و یا جامعه در مدیریت حوادث و بلایا را به خود اختصاص میدهد دومین عامل که به مردم یک جامعه مرتبط است بحث فرهنگی جامعه است، نگاه  مردم به حادثه، میزان آگاهی و مشارکت مردم مهم است، متاسفانه با وجود تمام تلاش هایی که توسط صدا و سیما و هلال احمر و آموزش و پرورش و شهرداری ها و ... انجام شده مطالعات نشان میدهد که ما میزان آمادگی خانوارهایمان حدود 20 درصد است و تا ایده آل ها فاصله زیادی داریم.

 مردم ما باید آماده شوند و بخشی از آمادگی مردم  مرتبط با شایستگی مدیران است و میتوان گفت نقطه آغازین آموزش ها در مباحث حاکمیتی و مدیریتی نهفته است  اگر مدیری شایستگی لازم را داشته باشد قطعا برای تغیر نگرش و ارتقای فرهنگی جامعه  در حوزه حوادث و بلایا برنامه ریزی و سرمایه گذاری میکند. ما در کشور ایران نیاز داریم آموزش ها را شروع کنیم  نهادهای مرتبط  باید آموزش های لازم را شروع کنند و مدیران در این  تصمیم گیری نقش مهمی دارند و با مشارکت دادن مردم ، اعتماد به مدیران و همچنین اعتماد به خود در بین مردم افزایش می یاید  همه این عوامل می توانند باعث شوند جامعه تاب آور شود و  مدیریت موفق در حوادث و بلایا را شکل دهند.

 و در نهایت سومین عامل عوامل فیزیکی است که از جایگاه مهمی برخوردار است   توجه به مقاوم بودن  ساختمان ها بسیار ارزشمند است رویکردی قبلی که در جهان و در کشور ایران هم حاکم بود این بود که فقط به سازه ها فکر کنیم و به جاده ها توجه کنیم و صرفا برای مدیریت بحران و حوادث فقط اینها مدنظر قرار گیرد ولی الان دیگر اینگونه نیست در شهر ملارد زلزله ای رخ میدهد، شهر تهران بدون وقوع  کوچکترین خسارت،  درگیر می شود و شهر قفل می شود این به این دلیل آمادگی ذهنی کم مردم است که باعث ترس و وحشت در جامعه میشود .

مباحث آمایش سرزمین و اطلاع از نقاط پر خطر و حادثه خیز چقدر میتواند در مدیریت بحران تاثیر گذار باشد؟

این موارد در بحث های مدیریتی مهم است و این که ما چقدر برای مدیریت بحران برنامه ریزی کرده ایم. که ارزیابی خطر تا آمایش سرزمین و مطالعاتی که انجام شده چقدر دقیق و قابل استفاده است. خوشبختانه طی ده سال گذشته اقدامات بسیار ارزنده ای در کشور در زمینه مدیریت بحران انجام شده و میزان مطالعاتی که در زمینه ارزیابی خطر بلایا انجام می شود طی سالهای گذشته به سرعت در کشور ما درحال افزایش است.

از سال 87 سازمان مدیریت بحران کشور تشکیل شده است البته قوانین آن هنوز در دست بررسی توسط شورای نگهبان است ولی نکته این است که برای کشوری که جزو ده کشور بلاخیز دنیا است و مدام با بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله و خشکسالی و ... دست به گریبان است این میزان اقدامات کفایت نمی کند و نیاز به توجه بیشتری دارد. مطالعات نشان داده است که اگر یک دلار بصورت مستقیم و غیر مسقیم برای پیشگیری هزینه کنیم بیش از 15 دلار بهره خواهیم برد. و اگر ما اقدامات خیلی ساده ای در زمان های گذشته انجام داده بودیم شاید با شرایط و وضعیت هموطنانمان در شمال و جنوب مواجه هستند نبودیم .

کلام آخر اینکه از کلیه هموطنان خواهش میکنم با وجود تمامی اختلافات در هر زمینه ای در زمان پاسخ زمان اتهام زنی و بهانه تراشی و غیره نیست و همه بایستی تمام تلاششان را برای مدیریت حادثه انجام دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ