دیدگاهها
1399/2/5 جمعه
دیدگاهی از دکتر محمدعلی برزگر مدیر اسبق سازمان جهاني بهداشت در منطقه مديترانه شرقي در خصوص اثرات منفی فقر برسلامت
ويروس كرونا چگونه توانسته بي عدالتي را فاش كند؟

براي روشن شدن مطلب فوق سعي مي كنم از آمار و ارقام كمك بگيرم، رقم مبتلايان به بيماري كرونا در جهان در تاريخ 23 اپريل 2020 معادل پنجم اردبيهشت ١٣٩٩ برابر 2,671,024 و تعداد فوتي ها186,372در جهان در همين روز بوده است براي روشن شدن نقش بي عدالتي و نابرابري سلامت سعي كردم آمار و ارقام غني ترين كشور جهان يعني كشور ايالات متحده امريكا را تجزيه تحليل كنم. منبع آمار شبكه خبري
  CNNاست كه طبق ان در همين روز بيست و سوم اپريل رقم كل ابتلا به بيماري كرونا برابر854,490 و تعداد فوتي 47,178 بوده است و در همين روز  گويندگان سياه پوست رسانه CNN با اظهار ناراحتي توزيع مرگ از كرونا را در  گروه قومي Hispanic&latino(لاتين تبار هاي مهاجر به امريكا) را 48 درصد و سياه پوستان را 39 درصد و سفيد پوستان را 23 درصد اعلام داشتند. وقتي كه به وضعيت دموگرافي و اقتصادي اجتمايي اين گروه هاي جمعيتي  نگاه كنيم مي بينيم كه هيسپانيك ها 16.7 درصد (52 ميليون ) و سياه پوستان 13 درصد (40 ميليون) و سفيد پوستان 72 درصد جمعيت 330,000,000  ميليوني امريكا را تشكيل مي دهند. از نظر اقتصادي و اجتمايي هيسپانيك ها از  از سواد و مدارك آموزش عالي و در نتيجه از شغل هاي با درآمد بالا محرومند و به همين دليل درصد افراد زير خط فقر در اين گروه 22درصد و در سياه پوستان 23 درصد و در سفيد پوستان كه از تحصيلات دانشگاهي بالاتر و امكان گرفتن شغل هاي با درآمد بالاتر برخوردارند 8.3 درصد است.

با توجه به در صد جمعيت پايين هيسپانيك ها و سياه ها در مقايسه با درصد 72 سفيد پوستان و توزيع نابرابر مرگ كرونا در اين گروه هاي جمعيتي با درصد 48, 39,و 23 به ترتيب در هيسپانيك و سياهپوستان و نژاد سفيد حكايت از يك بي عدالتي اجتماعي و نابرابري سلامت مي كند كه روزانه در امريكا شاهد آن هستيم چون اين گروه هاي كم درآمد(سياه پوستان و هيسپانيك) به دليل فقر و نداشتن يك تغذيه متعادل به استفاده از مواد ارزان قيمت غذايي شامل كربوهيدرات ها همانند سيب زميني، نان، برنج وغيره روي مي آورند كه موجب افزايش وزن (چاقي) و عوارض ناشي از آن مثل فشارخون و ديابت مي شوند كه از عوامل خطر  در مواجه شدن به بيماري كرونا است و علاوه بر اين از 50 ميليون نفري كه در امريكا از بيمه درماني بر خوردار نيستند از اين دو گروه مهاجر و اقليت هستند كه علاوه بر فقر  تغذيه اي و نداشتن مسكن مناسب از پوشش خدمات بهداشتي درماني هم بي بهره اند بدليل بي عدالتي و نابرابري در سلامت نه  در مواقع عادي بلكه در بحران ها هم آسيب پذيرتر هستند. مثلا در مورد كرونا  احتمال مرگ براي گروه قومي هسپانيك و سياه پوستان دو برابر سفيد پوستان است و اين درسي است كه كرونا به كارشناسان بهداشت و درمان كه مشاور دولت ها هستند مي دهد كه در جوامع مختلف براي رسيدن به سلامت براي همه در درجه اول با فقر و بي عدالتي و نابرابري مبارزه كنند چون فقر ريشه همه بيماري ها و نابرابري است، از سخنان گوهر بار استاد فقيد دكتر يلدا كه هميشه به شاگردانش مي گفت:" هرچه فقيرتر بيمارتر و هرچه بيمارتر فقيرتر".
براي تاييد صحت نوشته ها و ارقام فوق، توجه شما را به حمله شديد Joseph Stiglits  يكي از  اقتصاددان هاي معروف جهان به رييس جمهور امريكا را كه گفته:"ميليونها نفر هجوم آوردند به (Food  Bank) يا بانك غذا چون گرسنه اند و يا سر كار مي روند چون اگر سركار نروند پرداخت نمي گردند و كرونا مي گيرند و مي ميرند دليلش  نابرابري در سلامت است."
ما كه در ايران داراي شبكه بهداشت و درمان PHC محور هستيم و در تلاش براي پياده كردن PHC در سراسر كشور يا (UHC) يا پوشش همگاني سلامت هستيم فراموش نكنيم كه فلسفه PHC برابري يا EQUITY هست، استراتژي PHC, HEALTH   FOR  ALL(HFA) است و PRIORITY  PHC ،
  THE POOREST OF THE  POOR است. لذا اگر ما واقعا مي خواهيم پوشش همگاني سلامت PHC محور داشته باشيم براي اجراي كامل سيستم PHC محور، هم برابري در سلامت و سلامت براي همه را در نظر داشته باشيم و هم اولويت PHC را كه فقير ترين افراد جامعه هستند يعني اول بايد فقر زدايي كنيم و بعد PHC  را پياده كنيم كه همان. ادغام و اجراي عوامل اجتمايي و اقتصادي موثر بر سلامت  يا (SDOH) در سيستم بهداشت و درمان( PHC) محور است. تا اينجا از اثرات منفي فقر بر سلامت بيان شد در مقاله بعدي از اثرات  مثبت فقر زدايي وبهره گيري از عوامل اجتماعي واقتصادي موثربر سلامت، در سه  كشور منطقه از جمله ايران بر اساس  سال ها تجربيات  شخصي خودم با شما عزيزان در ميان خواهم گذاشت.

با احترام دكتر محمدعلی برزگر

تمامی حقوق برای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران محفوظ می باشد .

www.sph.tums.ac.ir