به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، پایان‌نامه دانش‌آموخته دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران دکتر نرجس نوری گودرزی به مجمع جهانی بهداشت راه یافت، به همین مناسبت گفت‌وگویی با این دانش‌آموخته موفق انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

-  لطفاً خیلی کوتاه خودتان و موضوع پایان‌نامه‌تان را معرفی کنید.
من نرجس نوری گودرزی، دانش‌آموخته دکتری تخصصی باکتری‌شناسی پزشکی از گروه پاتوبیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هستم. حوزه اصلی فعالیت پژوهشی من مقاومت آنتی‌بیوتیکی و توسعه واکسن علیه پاتوژن‌های باکتریایی است. موضوع پایان‌نامه من شناسایی آنتی‌ژن‌های کاندید واکسن علیه نایسریا گونوره و ارزیابی ایمنی‌زایی این پروتئین‌ها بود که با راهنمایی جناب آقای دکتر پورمند و جناب آقای دکتر بادمستی انجام شد. نایسریا گونوره یکی از عوامل عفونت‌های مقاربتی است که به دلیل مقاومت گسترده به آنتی‌بیوتیک‌ها، در فهرست پاتوژن‌های اولویت‌دار سازمان جهانی بهداشت قرار دارد.
 - وقتی متوجه شدید پایان‌نامه شما برای ارائه در مجمع جهانی سلامت انتخاب شده، چه احساسی داشتید؟
طبیعتاً این انتخاب باعث افتخار من است که پایان‌نامه‌ام از سوی دانشکده بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی تهران برای رقابت در رویداد جایزه بین‌المللی پایان‌نامه دکتری مجمع جهانی سلامت برگزیده شده است. دیده‌شدن این پژوهش در سطح بین‌المللی نشان‌دهنده ظرفیت علمی دانشکده بهداشت برای رقابت در عرصه جهانی است.
- این پایان‌نامه چه مسئله‌ای از حوزه سلامت را هدف گرفته و چرا اهمیت دارد؟

این پایان‌نامه به یکی از چالش‌های جدی بهداشت عمومی یعنی عفونت نایسریا گونوره مقاوم به درمان پرداخته است. درمان نایسریا گونوره به‌دلیل توانایی بالا در ایجاد مقاومت دارویی دچار چالش شده است. این پاتوژن عوارض شدیدی به ویژه در خانم ها به همراه دارد که در صورت عدم درمان صحیح می تواند منجر به سالپنژیت، سرویسیت، بیماری التهابی لگن (PID) و حتی ناباروری شود. بنابراین ما به دنبال رویکردهای جایگزین در حوزه پیشگیری و درمان این عفونت هستیم. در حال حاضر توسعه واکسن علیه نایسریا گونوره دیگر به عنوان یک گزینه مطرح نیست، بلکه یک اولویت مهم در پژوهش و یک ضرورت در سیاست‌های کنترل بیماری های عفونی است. علی رغم مطالعات گسترده جهت توسعه واکسن موثر علیه نایسریا گونوره، تا کنون هیچ واکسنی علیه این پاتوژن تایید نشده است. این پاتوژن با توجه به مسیرهای متعددی که برای فرار از پاسخ ایمنی میزبان توسعه داده است، توسعه واکسن موثر علیه آن با چالش های متعددی مواجه است. یکی از مهم ترین چالش ها بحث تغییرات آنتی ژن های سطحی این پاتوژن است. باکتری با تغییر پروتئین های سطحی از پاسخ ایمنی میزبان فرار میکند و بیمار دچار عفونت مجدد خواهد شد و عفونت باعث مصونیت به عفونت مجدد نمی گردد. به همین دلیل ما تصمیم گرفتیم به شناسایی و ارزیابی آنتی ژن های حفاظت شده که کمترین تغییرات آنتی ژنی ممکن را داشته باشند بپردازیم.

- به نظر شما چه ویژگی باعث شد این پژوهش در سطح بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد؟ 

این پایان نامه به چند دلیل ممکن است مورد توجه قرار گیرد. مهم ترین دلیل این است که نایسریا گونوره به عنوان یکی از پاتوژن های مهم در لیست پاتوژن های دارای اولویت توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)  معرفی شده است و نیازمند پژوهش در زمینه معرفی روش های نوین جهت پیشگیری و درمان است. مطالعه ما نیز با تمرکز بر معرفی یک رویکرد پیشگیرانه طراحی شد و نتایج مطلوبی در زمینه ایمنی‌زایی علیه نایسریا گونوره حاصل شد. از طرف دیگر این یک مطالعه بین‌رشته‌ای بود که با همکاری اساتید متخصص در حوزه باکتری‌شناسی پزشکی، ایمنی‌شناسی و بیوانفورماتیک انجام شد.

همچنین نتایج این مطالعه در چهار مقاله در ژورنال‌های معتبر از جمله Translational Medicine، Medical Microbiology and Immunology، Infection, Genetics and Evolution  و Iranian Journal of Public Health  منتشر شده است. علاوه بر این، ارائه بخش‌هایی از نتایج به صورت سخنرانی و پوستر در کنگره بین‌المللی میکروب‌شناسی ایران و کنگره میکروب‌شناسی بالینی ایران و دریافت جایزه میکروب‌شناسی بالینی پروفسور البرزی و جایزه پایان‌نامه برتر علوم میکروب‌شناسی، به دیده‌شدن بیشتر این پژوهش کمک کرد.

- فضای علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران چه نقشی در پیشبرد این پژوهش داشت؟

دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تمرکز بر سلامت عمومی و نگاه مسئله‌محور به چالش‌های نظام سلامت، بستری فراهم کرده که پژوهش‌ها صرفاً در سطح آزمایشگاهی باقی نمانند، بلکه در راستای نیازهای واقعی جامعه تعریف شوند. در این راستا گروه پاتوبیولوژی در سال‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای بر عفونت‌های مقاربتی به‌عنوان یکی از موضوعات اساسی در بهداشت عمومی داشته است. این جهت‌گیری پژوهشی باعث شد موضوع پایان‌نامه من نیز در این چارچوب تعریف شود. همچنین فضای پژوهشی دانشکده امکان انجام مطالعات بین‌رشته‌ای را فراهم کرد که در طراحی و اجرای پروژه نقش مهمی داشت.

- حمایت اساتید راهنما را در این موفقیت چگونه ارزیابی می‌کنید؟

قطعاً این موفقیت بدون حمایت و هدایت علمی اساتید راهنما امکان‌پذیر نبود. با توجه به پروژه‌هایی که از زمان کارشناسی ارشد با هدایت جناب آقای دکتر پورمند در حوزه عفونت‌های مقاربتی، از جمله نایسریا گونوره، کلامیدیا تراکوماتیس و گونه های مایکوپلاسما انجام دادم، آشنایی عمیق‌تری با این حوزه پیدا کردم و همین موضوع باعث علاقه‌مندی من به ادامه مسیر پژوهشی در این زمینه در مقطع دکتری شد. راهنمایی‌های علمی ایشان در انتخاب موضوع، طراحی مطالعه و هدایت کلی پروژه بسیار تعیین‌کننده بود.

 همچنین جناب آقای دکتر بادمستی به‌عنوان استاد راهنمای دوم از انستیتو پاستور ایران، به‌ویژه در طراحی مطالعات بیوانفورماتیکی و مراحل آزمایشگاهی، نقش بسیار مهمی در پیشبرد علمی پروژه داشتند

 علاوه بر این، بهره‌مندی از نظرات تخصصی سرکار خانم دکتر سهیلا اژدری در حوزه ایمنی‌شناسی و جناب آقای دکتر میرسعید یکانی‌نژاد در حوزه آمار زیستی، موجب شد طراحی مطالعه و تحلیل داده‌ها با دقت و استحکام علمی بالاتری انجام شود. در مجموع، این موفقیت حاصل یک کار تیمی منسجم و هدایت علمی دقیق اساتید بود

- ارائه این پایان‌نامه در مجمع جهانی بهداشت چه تأثیری می‌تواند بر سیاست‌گذاری‌های سلامت داشته باشد؟

ارائه چنین مطالعاتی در سطح بین‌المللی می‌تواند توجه بیشتری را به ضرورت سرمایه‌گذاری در حوزه واکسن علیه پاتوژن‌های مقاربتی جلب کند. از منظر ملی نیز، این موضوع می‌تواند اهمیت توسعه راهکارهای پیشگیرانه در کنار درمان را در سیاست‌گذاری‌های کنترل عفونت‌های منتقله از راه جنسی پررنگ‌تر کند. به طور کلی، حرکت از درمان‌محوری صرف به سمت پیشگیری پایدار، یکی از پیام‌های اصلی این پژوهش است.

- برنامه شما برای ادامه مسیر علمی چیست؟

برنامه من ادامه مسیر پژوهشی در حوزه مقاومت آنتی‌بیوتیکی و توسعه واکسن علیه پاتوژن‌های باکتریایی است. در حال حاضر پروژه‌های تکمیلی برای بهبود و بهینه‌سازی نتایج این مطالعه و توسعه مراحل پیش‌بالینی در حال برنامه‌ریزی است. همچنین در گروه پاتوبیولوژی در برخی مطالعات مرتبط با توسعه واکسن علیه سایر پاتوژن‌های باکتریایی همکاری دارم. در عین حال، گسترش همکاری‌های علمی بین‌المللی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تحقیقاتی مشترک را برای ارتقای کیفیت و اثرگذاری پژوهش‌ها بسیار ضروری می‌دانم و تلاش دارم مسیر حرفه‌ای خود را در تعامل فعال با جامعه علمی جهانی ادامه دهم.

 - و در پایان، اگر بخواهید پیامی به دانشجویان دانشکده بهداشت بدهید؟

انتخاب مسئله‌ای که ریشه در نیازهای واقعی جامعه داشته باشد، اساسی‌ترین گام در مسیر یک پژوهش اثرگذار است. در چنین شرایطی طراحی، اجرا و تحلیل پژوهش با انسجام و جهت‌گیری روشن‌تری پیش خواهد رفت و پژوهش را از یک فعالیت صرفاً دانشگاهی به تلاشی معنادار در جهت حل یک مسئله واقعی تبدیل می‌سازد. انتخاب موضوع درست در صورت همراهی با پشتکار و کار تیمی، علی رغم محدودیت منابع و مشکلات موجود، می‌تواند به نتایجی دست یابد که در سطح بین‌المللی دیده شود. در نهایت امیدوارم دانشجویان دانشکده بهداشت همچنان در مسیر ارتقای سلامت جامعه گام بردارند و شاهد درخشش هرچه بیشتر نام دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده بهداشت و دانشجویانش در عرصه‌های ملی و بین‌المللی باشیم.