گزارش تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران
روزه داری و سلامت: سلامت روان و معنویت در ماه مبارک رمضان
ماه رمضان تنها فرصتی برای پالایش جسم از ناخالصیها نیست، بلکه عرصهای برای تزکیه نفس و ارتقای سلامت روان محسوب میشود. دکتر سیما گرشاسبی، متخصص حوزه سلامت روان، در گفتگویی به تبیین ابعاد پنهان تأثیر روزهداری بر روان انسان پرداخت و از مفاهیمی چون صبر، خودکنترلی، تابآوری و کاهش آسیبهای اجتماعی سخن گفت.
به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر سیما گرشاسبی در این مصاحبه با اشاره به اینکه روزهداری صرفاً یک تکلیف دینی نیست، بلکه نسخهای کامل برای ارتقای سلامت روان است، اظهار داشت: «آنچه در ماه رمضان رخ میدهد، فراتر از یک تغییر در ساعات غذا خوردن است. ما شاهد یک تحول بنیادین در ساختار روانی و رفتاری فرد روزهدار هستیم.»
رشد صبر و تابآوری؛ ثمره یکماه تمرین
دکتر گرشاسبی در بخشی از این گفتگو به مفهوم «صبر» به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای روانشناختی ماه رمضان اشاره کرد و گفت: «روزهداری تمرین مداوم صبر است. صبر در برابر گرسنگی و تشنگی، صبر در برابر خواهشهای نفسانی و صبر در برابر محرکهای خشمآور. این تمرین یکماهه باعث افزایش «تابآوری» روانی فرد میشود؛ به این معنا که فرد در مواجهه با مشکلات و تنشهای زندگی، قدرت تحمل و سازگاری بیشتری پیدا میکند.»
وی افزود: «تابآوری یعنی توانایی بازیابی تعادل پس از بحرانها. کسی که یک ماه تمرین صبر و خویشتنداری کرده، در باقی سال نیز میتواند با آرامش بیشتری با چالشهای زندگی روبهرو شود.»
سلامت معنوی؛ شاخصهای فراتر از جسم
ایشان در ادامه به تبیین «شاخصههای سلامت معنوی» پرداخت و روزهداری را یکی از بارزترین مصادیق آن دانست. وی خاطرنشان کرد: «سلامت معنوی به معنای برخورداری از یک حس مثبت نسبت به هدفمندی زندگی، ارتباط با خدا و التزام به ارزشهای اخلاقی است. روزهداری به عنوان یک عبادت جمعی، این حس را در فرد تقویت میکند. وقتی انسان برای رضای خدا از نیازهای اولیه خود میگذرد، احساس معنا و هدفمندی در زندگی او عمیقتر شده و این امر مستقیماً سلامت روان او را تقویت میکند.»
کاهش اختلالات روانی پس از ماه رمضان
دکتر گرشاسبی به یک یافته مهم دیگر نیز اشاره کرد: «آمارها و مشاهدات بالینی نشان میدهد که پس از ماه رمضان، مراجعات مرتبط با اختلالات روانی مانند اضطراب، افسردگی و پرخاشگری کاهش معناداری پیدا میکند. این کاهش را میتوان مدیون فضای معنوی حاکم بر جامعه، افزایش ارتباطات اجتماعی مثبت و تمرین مدیریت هیجانات منفی دانست.»
روزه؛ تمرین خودکنترلی و بازداری از خشم
وی با تأکید بر مفهوم «خودکنترلی» یا «خودبازداری» به عنوان یکی از محورهای اصلی روزهداری، تصریح کرد: «در فلسفه روزه، ما از بسیاری از کارهای مباح هم پرهیز میکنیم تا یاد بگیریم چگونه میتوان از حرامها دوری کرد. این تمرین، عضله خودکنترلی را در انسان قوی میکند. نتیجه آن میشود که فرد بتواند در مواجهه با محرکهای خشمزا، بهسادگی منفجر نشود و از شهوات نفسانی و خشونت بازداری کند. روزهدار واقعی کسی است که بتواند این خویشتنداری را در برخورد با دیگران نیز حفظ کند.»
استقامت، مفهوم انتظار و شکوفایی عقل
دکتر گرشاسبی در بخش دیگری از سخنان خود به پیوند «روزه» با «مفهوم انتظار» اشاره کرد و گفت: «در طول روز، ما در انتظار لحظه افطار به سر میبریم. این انتظار مثبت، به ما استقامت و امیدواری میآموزد. در سطحی بالاتر، روزهدار یاد میگیرد برای گشایشهای بزرگتر زندگی نیز صبور و استوار باشد.»
تحملپذیری و سازگاری؛ ارمغان یک ماه بندگی
ایشان در پایان خاطرنشان کرد: «آنچه در نهایت از ماه رمضان عاید انسان میشود، افزایش «تحملپذیری» و «سازگاری» با محیط و اطرافیان است. روزهدار میآموزد که همه چیز باید در چارچوب و زمان خودش باشد. این نظم و انضباط درونی به او کمک میکند تا در روابط اجتماعی، انعطافپذیرتر و سازگارتر عمل کند و در نتیجه، تعاملات سالمتری را تجربه نماید.
ارسال نظر