به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، این کارگاه علمی ـ کاربردی به همت دپارتمان سلامت در بلایا و فوریت‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شده و تا ۲۴ تیرماه ادامه خواهد داشت. در این رویداد، مدیران، اعضای هیئت علمی، مسئولان حوزه مدیریت خطر بلایا و کارشناسان دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور، تازه‌ترین مباحث مرتبط با آمادگی نظام سلامت در شرایط جنگ شهری را بررسی و تبادل تجربه می‌کنند.

تأکید بر ارتقای آمادگی نظام سلامت در شرایط جنگ شهری
در آیین افتتاحیه این کارگاه، دکتر بابک فرخی، رئیس مرکز مدیریت شبکه معاونت بهداشت وزارت بهداشت، دکتر جواد رفیع‌نژاد، رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر عباس استادتقی‌زاده، مدیر گروه دپارتمان سلامت در بلایا و فوریت‌ها، دکتر هما یوسفی، مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایا معاونت بهداشت وزارت بهداشت، دکتر احمد سلطانی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و جمعی از مدیران و کارشناسان مدیریت خطر بلایا و حوادث حضور داشتند.
دکتر عباس استادتقی‌زاده ضمن خوشامدگویی به شرکت‌کنندگان، اهداف برگزاری این دوره را تشریح کرد و با اشاره به استقبال مطلوب از نخستین کارگاه، اظهار داشت: این برنامه آموزشی در سه مرحله برگزار می‌شود و دوره سوم، به‌صورت کارگاه تکمیلی **TOT** ویژه دانشگاه‌های برتر و بر اساس میزان مشارکت و عملکرد آنان در دو دوره نخست اجرا خواهد شد.

جنگ شهری؛ فراتر از میدان نبرد
دکتر جواد رفیع‌نژاد نیز با تأکید بر اهمیت آمادگی همه‌جانبه نظام سلامت در بحران‌ها، جنگ را صرفاً محدود به درگیری‌های نظامی ندانست و گفت: در جنگ‌های شهری، علاوه بر آسیب‌های ناشی از عملیات نظامی، حوزه‌های پشتیبانی، لجستیک، بهداشت و درمان نیز با چالش‌های گسترده‌ای روبه‌رو می‌شوند.
وی با اشاره به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های کشور در شرایط جنگ و تحریم، بر ضرورت آمادگی مستمر نظام سلامت تأکید کرد و افزود: تجربه رخدادهای اخیر نشان داد کارکنان حوزه سلامت با بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌های بهداشت و درمان، نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری و پاسخگویی به بحران‌ها ایفا کردند.
رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران همچنین توسعه آموزش، پیش‌بینی مخاطرات و توانمندسازی نیروی انسانی را از مهم‌ترین الزامات ارتقای آمادگی نظام سلامت عنوان کرد.

تاب‌آوری؛ محور حکمرانی نوین سلامت
دکتر بابک فرخی نیز با قدردانی از همکاری دپارتمان سلامت در بلایا و فوریت‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در برگزاری کارگاه‌های توانمندسازی، نظام شبکه بهداشت را یکی از موفق‌ترین الگوهای نظام سلامت کشور دانست و بر ضرورت بازنگری در ارائه خدمات سلامت شهری تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت توسعه پرونده الکترونیک سلامت و یکپارچه‌سازی داده‌های حوزه سلامت، اظهار داشت: تحقق تبادل اطلاعات میان ارکان مختلف نظام سلامت، نقش مهمی در افزایش کارآمدی خدمات و مدیریت بحران‌ها دارد.
رئیس مرکز مدیریت شبکه معاونت بهداشت وزارت بهداشت افزود: بر اساس ماده ۷۰ برنامه پیشرفت، کشور موظف به تقویت زیرساخت‌ها و افزایش تاب‌آوری در برابر تهدیدهای زیستی، سایبری و سایر مخاطرات است و امروز تاب‌آوری به یکی از ارکان اصلی حکمرانی سلامت تبدیل شده است.
وی همچنین بر نقش عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، تأمین منابع مالی پایدار، ارتقای سواد سلامت عمومی، توسعه خودمراقبتی و افزایش سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه‌های اساسی موفقیت نظام سلامت تأکید کرد.

بررسی پیامدهای جنگ شهری بر نظام سلامت
در ادامه کارگاه، دکتر استادتقی‌زاده با تشریح برنامه آموزشی، بر مشارکت فعال شرکت‌کنندگان، تبادل تجربه و دستیابی به خرد جمعی تأکید کرد.
وی سپس به بررسی پیامدهای جنگ شهری بر نظام سلامت، تفاوت جنگ‌های داخلی و خارجی، شاخص‌های منازعه و وضعیت کشورهای درگیر پرداخت و در بخش دیگری از سخنان خود، ساختار **سیستم فرماندهی حادثه (ICS)** و **مرکز عملیات اضطراری (EOC)**، تفاوت مأموریت‌ها و نحوه تعامل این دو ساختار در مدیریت بحران را تشریح کرد.

آشنایی با حقوق بشردوستانه بین‌المللی
دکتر اسفندیاری، مدیر توسعه روابط بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی ایران، نیز در سخنانی به معرفی **حقوق بشردوستانه بین‌المللی (International Humanitarian Law - IHL)** پرداخت و ضمن تشریح اصول بنیادین این حوزه، تفاوت میان حقوق بشر و حقوق بشردوستانه را تبیین کرد.
وی آشنایی مدیران و کارشناسان حوزه سلامت با این اصول را در کاهش آسیب‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل در شرایط جنگ و بحران ضروری دانست.

مرور درس‌آموخته‌های جنگ اخیر در عملیات جست‌وجو و نجات
پایان‌بخش نخستین روز این کارگاه، ارائه دکتر خسروی، معاون آموزش جمعیت هلال‌احمر استان تهران، درباره عملیات جست‌وجو و نجات شهری با رویکرد جنگ‌های اخیر بود.
وی با مرور درس‌آموخته‌های جنگ اخیر، تفاوت عملیات جست‌وجو و نجات در جنگ شهری و حوادث طبیعی، تأثیر عوامل محیطی و شرایط عملیاتی را تشریح کرد و گفت: جست‌وجو یک فرایند دانش‌محور و مبتنی بر احتمال است، در حالی که نجات، عملیاتی فنی و مهارتی محسوب می‌شود و تلفیق صحیح این دو، موفقیت عملیات را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.
وی در پایان، با طرح این پرسش که «اگر تنها امکان اصلاح یک چالش در حوزه جست‌وجو و نجات وجود داشته باشد، آن چالش چیست؟»، نخستین روز دومین کارگاه ملی «جنگ شهری و آمادگی نظام سلامت» را به پایان رساند./گ