تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران
ارگونومی و دورکاری؛ چگونه فضای کارمان در خانه را سالمتر کنیم؟
دکتر مجتبی خسروی دانش، استادیار ارگونومی گروه مهندسی بهداشت حرفهای دانشکده بهداشت، در یک مصاحبه ویدئویی هشدار میدهد که دورکاری در خانه خطر دردهای کمر، گردن، شانه و مچ دست را افزایش میدهد و ۱۰ نکته ساده اما کاربردی را برای پیشگیری از این آسیبها ارائه میکند.
به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر مجتبی خسروی دانش استادیار ارگونومی گروه مهندسی بهداشت حرفهای دانشکده بهداشت، در یک مصاحبه ویدئویی به بررسی چالشهای اسکلتی-عضلانی ناشی از دورکاری پرداخت.
وی با اشاره به این که در شرایط بحرانی از جمله جنگ، بسیاری از کارکنان ناچار به دورکاری میشوند، تأکید کرد: «اگرچه خانه برای نشستنهای طولانی مدت اداری طراحی نشده، اما با رعایت اصول ارگونومی میتوان از شیوع بالای دردهای کمر، گردن، شانه و سندرومهای کانال کارپال و کوبیتال در میان دورکاران جلوگیری کرد.»
این متخصص ارگونومی در ادامه، ۱۰ توصیه عملی را بر اساس اصول علمی بهینهسازی فضای کار ارائه داد:
۱. تنظیم پشتی صندلی
پشتی صندلی باید صاف یا کمی به عقب خمیده باشد و کاملاً از انحنای ستون فقرات حمایت کند. دکتر خسروی توصیه میکند در صورت نبود تکیهگاه کمر، از پدهای ارگونومیک، حوله یا بالش کوچک با ضخامت حداکثر ۵ سانتیمتر استفاده شود، زیرا «پشتی نامناسب باعث ترجیح وضعیت خمیده کار کردن خواهد شد.»
۲. ارتفاع صندلی
صندلی را طوری تنظیم کنید که پاها صاف روی زمین یا روی زیرپایی قرار گیرند و رانها موازی با زمین باشند. هیچ بخشی از نشیمنگاه نباید فشار ناراحتکنندهای به لگن یا ران وارد کند.
۳. دستههای صندلی
دستهها را طوری تنظیم کنید که ساعدها با زاویه ۹۰ درجه روی آنها قرار گرفته و شانهها ریلکس باشند. دسته صندلی باید با سطح میز همسطح باشد. خسروی به یک عامل پرخطر دیگر نیز اشاره میکند: «فشار تماسی لبه تیز لپتاپ به کف دست میتواند باعث ایجاد ناراحتی در پایین کف دست و حتی سندروم کانال کارپال شود.»
۴. فضای کافی زیر میز
مطمئن شوید زانوها، رانها و پاها زیر میز فضای کافی دارند. اگر میز خیلی پایین است، با گذاشتن اجسام سخت زیر پایهها ارتفاع آن را افزایش دهید. اگر میز بلند است، صندلی را بالا ببرید و حتماً از زیرپایی استفاده کنید. تأکید ایشان: «به هیچ عنوان با پاهای آویزان کار نکنید.»
۵. موقعیت مانیتور
مانیتور را مستقیماً روبروی خود، در فاصلهای به اندازه طول یک دست قرار دهید. بالای صفحه نمایش باید در سطح چشم یا کمی پایینتر باشد. در صورت استفاده از لپتاپ، دکتر خسروی توصیه میکند صفحه کلید جداگانه تهیه کرده و با استفاده از پایه یا کتاب، لپتاپ را در ارتفاع مناسب قرار دهید.
۶. صفحه کلید و ماوس
هر دو را روی میز و در سطح یکسان قرار دهید. هنگام تایپ، مچ دست تا جای ممکن صاف و بازوها نزدیک بدن باشند. از میانبرهای صفحه کلید استفاده کنید و گاهی ماوس را به دست دیگر بدهید. اقلام پرکاربرد را در دسترس و بدون نیاز به خم شدن قرار دهید.
۷. جابجایی بین نشستن و ایستادن
از یک سطح کار جایگزین با ارتفاع مناسب (مانند جزیره آشپزخانه) استفاده کرده و بین نشستن و ایستادن جابجا شوید. در حالت ایستاده نیز نمایشگر باید کمی زیر سطح چشم باشد. همچنین میتوان بخشی از کار را به صورت نیمهخوابیده با بالش در پشت گردن و زیر زانوها انجام داد.
۸. استفاده از تلفن
اگر مرتباً با تلفن صحبت میکنید و همزمان تایپ میکنید، تلفن را روی بلندگو قرار دهید یا از هندزفری استفاده کنید. هشدار «به هیچ عنوان تلفن را بین سر و گردن خود قرار ندهید.»
۹. پیشگیری از خستگی چشم
نور کافی در محیط کار تأمین کنید و قانون ۲۰-۲۰-۲۰ را رعایت نمایید: هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه، به اشیاء در فاصله ۲۰ فوتی (۵ تا ۶ متری) نگاه کنید.
۱۰. استراحتهای مکرر
حتی در یک فضای کاملاً ارگونومیک، هر ۳۰ دقیقه یک بار بایستید، چند قدم راه بروید، آب بنوشید یا بیرون را نگاه کنید. انجام حرکات کششی برای کمر، شانه و زانو بسیار توصیه میشود. پیشنهاد می شود یک زنگ هشدار ۳۰ دقیقهای روی گوشی تنظیم کنید و قانون ۲۰-۲۰-۲۰ را نیز در همین بازههای استراحتی بگنجانید.
دکتر خسروی دانش در پایان خاطرنشان کرد که با رعایت این اصول ساده اما کاربردی میتوان در دورههای دورکاری از بروز بسیاری از ناراحتیهای اسکلتی-عضلانی پیشگیری کرده و تجربه دورکاری سالم و پربازدهی داشت. برای سهولت اجرا، یک چکلیست تکمیلی نیز تهیه شده است.
چک لیست ارگونومی در دورکاری را در پایان این صفحه دانلود کنید.
ارسال نظر